โรคลมหลับ (Narcolepsy)
คุณมีอาการเหล่านี้หรือไม่?
นอนไม่หลับ, กรน, ฝันร้าย, ละเมอ, คันหรือเจ็บตามแขนขาเวลานอน, ปัสสาวะบ่อยกลางคืน, ตื่นไม่สดชื่น หงุดหงิด วิตกกังวล ซึมเศร้า, เพลีย ง่วงกลางวัน, สมาธิและความจำลดลง, ปวดศีรษะเรื้อรัง, อ้วน, ความดันโลหิตสูง, สมรรถภาพทางเพศลดลง, หัวใจเต้นผิดจังหวะ, หัวใจวาย, โรคหัวใจ
ถ้ามีอาการตั้งแต่สองอย่างขึ้นไป คุณควรได้รับการตรวจเพื่อประเมินคุณภาพการนอนหลับและโอกาสของการนอนหลับผิดปกติ
อาการดังกล่าวสามารถเป็นผลสืบเนื่องจาก การนอนหลับที่ไม่มีประสิทธิภาพ รบกวนต่อการทำงานของสมอง หัวใจ หลอดเลือด การหายใจ ทางเดินอาหาร ต่อมไร้ท่อ การสืบพันธ์ ภูมิคุ้มกัน และการฟื้นฟูร่างกาย เป็นต้น
การจำแนกความผิดปกติของการนอนหลับที่พบบ่อยแบ่งเป็น
1. นอนไม่หลับ: แบ่งเป็นระยะที่เพิ่งเริ่มมีอาการไม่นานกว่า3สัปดาห์
และ อาการนอนไม่หลับที่นานกว่า3สัปดาห์ ซึ่งมักมีสาเหตุที่ต่างกันออกไปทั้งทางกายและ
ทางอารมณ์จิตใจ
2. หลับเยอะกว่าปกติ เช่น
• นาร์โคเลปซี หรือภาวะลมหลับมีอาการร่วมที่สำคัญ4 อาการได้แก่
(1) ง่วงมากเกินปกติ
(2) รู้สึกเคลื่อนไหวร่างกายไม่ได้ในขณะที่เริ่มรู้สึกตัวตื่น
(3) รู้สึกหลอนช่วงเคลิ้มหลับ
(4) กล้ามเนื้ออ่อนแรงเฉียบพลันหากมีอารมณ์ขัน หัวเราะ หรือดีใจ โดยไม่หมดสติ
• ภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับเนื่องจากทางเดินหายใจอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea) ผู้ป่วยจะหยุดหายใจ หรือหายใจแผ่วลงขณะนอนหลับ เกิดซํ้าบ่อยๆ เนื่องจากทางเดินหายใจยุบตัวขณะหลับ ผู้ป่วยอาจมีอาการและความผิดปกติอื่นร่วม ที่พบบ่อยได้แก่ กรนเสียงดัง
สะดุ้งตื่นกลางคืนหอบเหนื่อย กระสับกระส่าย ปากคอแห้งหลังตื่น เพลียกลางวัน ไม่มีสมาธิอารมณ์แปรปรวน เกิด โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง ความจำเสื่อม ภาวะความดันโลหิตสูง เบาหวาน รวมถึงเกิดภาวะเสียชีวิตเฉียบพลัน(SUDEP)ขณะหลับหากมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับแบบรุนแรง
• การแสดงพฤติกรรมผิดปกติขณะหลับ เช่น ฝัน, ละเมอ กรีดร้อง ละเมอเดิน, หรือแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรงชกต่อยทุบตีแม้ขณะกำลังหลับ
การวินิจฉัย
1. ตรวจการนอนหลับที่เรียกว่า Polysomnogram ในห้องตรวจ ซึ่งจะติดตามการทำงานของหลายระบบในร่างกายเช่น สมอง ระบบการหายใจ การเต้นของหัวใจปริมาณออกซิเจน ระบบการขยับของกล้ามเนื้อแขนขา และสามารถให้การรักษาได้ในคืนเดียวกัน สำหรับความผิดปกติบางอย่าง
2. ตรวจติดตามรูปแบบการนอนหลับเป็นระยะเวลาต่อเนื่อง7-14วัน โดยการใส่นาฬิกา ActiWatch
ดังนั้น หากคุณมีภาวะผิดปกติดังกล่าว ควรได้รับการตรวจจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเรื่องการนอนหลับ เพื่อหาสาเหตุและพิจารณาการรักษาอย่างเหมาะสม เนื่องจากการหยุดหายใจขณะหลับอาจส่งผลต่อการเสื่อมและการทำงานที่บกพร่องของสภาพร่างกายโดยรวมได้
เขียนโดย: พญ.ณิรัชดา ทรัพย์อนันต์ พบ., วว.ประสาทวิทยา ประสาทวิทยาลมชัก, การนอนหลับผิดปกติ รพ.กรุงเทพ, รพ.กรุงเทพพัทยา